NAVTEX, αντι-NAVTEX και οι διαπραγματεύσεις Παρισιού – Άγκυρας

0
kalwdio-ilektriki-diasindesi-1024x598 (1)

Ακριβώς τρεις μήνες μετά την είσοδο της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), κι αφού μεσολάβησαν σχοινοτενείς διεργασίες στο τρίγωνο Γαλλίας – Τουρκίας – Ελλάδας προκειμένου να σχεδιαστεί φόρμουλα κοινής κατανόησης των διπλωματικών-νομικών παραμέτρων, οι οποίες εξαιτίας της αδιαλλαξίας της Αγκυρας συνεχίζουν να ταλανίζουν το εγχείρημα, η Αθήνα εξέδωσε την πολυαναμενόμενη Navtex προκειμένου το Abeille Marengo να επανεκκινήσει τις έρευνες.

Οπως είχε αναφερθεί πρώτα στο tovima.gr, η Navtex τέθηκε σε ισχύ το απόγευμα της περασμένης Παρασκευής με ισχύ έως τις 6 Μαρτίου 2027. Το γαλλικό πλοίο δρομολογείται και εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων, από το σημείο στα ανοικτά της Κάσου – όπου τον Ιούλιο του 2024 ως αποτέλεσμα τουρκικής παρέμβασης διακόπηκαν οι εργασίες του Ievoli Relume – σε περιοχές αποκλειστικά επί ελληνικής υφαλοκρηπίδας έως τα όρια της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Ακολούθησε έκδοση Navtex της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπου αναμένεται να φτάσει το γαλλικό πλοίο στις 19 Νοεμβρίου, ενώ όπως θεωρείτο βέβαιο ότι θα συμβεί, η Αγκυρα απάντησε αμέσως στην Αθήνα, με έκδοση αντι-Navtex, διατυπώνοντας τις πάγιες θέσεις της: Πρώτον, ότι τμήματα της δεσμευμένης προς έρευνα περιοχής ανήκουν στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, τα όρια της οποίας έχουν κατατεθεί τον Μάρτιο του 2020 στον ΟΗΕ.

 

Μόνη αρμόδια η Αθήνα

Η Αθήνα επαναλαμβάνει ότι αποκλειστικά αρμόδιες για την έκδοση ερευνών άδειας είναι οι ελληνικές αρχές. Οπως προβλέπεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, το αίτημα έκδοσης άδειας ως προς την πόντιση, κατ’ επέκταση και την έρευνα, καλωδίου κατατίθεται στο παράκτιο κράτος επί της υφαλοκρηπίδας του οποίου θα πραγματοποιηθούν οι εργασίες. Οι δεσμευμένες περιοχές προς έρευνα για τον GSI ανήκουν σε ελληνική υφαλοκρηπίδα και ουδέν σχετικό αίτημα έχει κατατεθεί προς την Τουρκία.

Καθώς, όπως επαναλαμβάνουν από την Αθήνα, αίτημα άδειας προς την Τουρκία δεν κατατέθηκε, φαίνεται πως ακολουθήθηκε η οδός της «γραπτής ενημέρωσης», σε επίπεδο διπλωματικών αρχών, και μάλιστα ως αποτέλεσμα δυσχερών διαπραγματεύσεων, τις οποίες διεξήγαγε η Γαλλία, αναζητώντας συγκλίσεις μεταξύ Αθήνας – Αγκυρας. Πρέπει, βεβαίως, να αποδειχθεί επί του πρακτέου ότι η Τουρκία καλύπτεται διά αυτής της πρακτικής, περιοριζόμενη στην έκδοση των αντι-Navtex ακόμα και αν αυτές παρουσιαστούν ως «αδειοδότηση».

Υπενθυμίζεται ότι ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έτεινε ευήκοα ώτα έναντι της διευθέτησης μέσω «γραπτής ενημέρωσης». «Αδειοδοτούσα χώρα είναι αποκλειστικά και μόνο η Ελλάδα. Αν θα υπάρξει άτυπη ενημέρωση ότι θα βγει ένα πλοίο για να κάνει την έρευνα, αυτό είναι κάτι το οποίο δεν είναι υπερβολικό».

Παρότι είναι φανερό ότι η κυβέρνηση αναζητούσε modus vivendi προκειμένου να μη βρεθεί προ του αδιεξόδου εγκατάλειψης του έργου, εγείρονται ερωτήματα αν τελικά πράττει ορθώς. Διότι, εκ των πραγμάτων, δημιουργείται τετελεσμένο, επί του οποίου δύναται μελλοντικά να εδράζεται η Τουρκία διεκδικώντας λόγο σε κάθε ανάλογο εγχείρημα. Εξαιρετικής σημασίας είναι οι διατυπώσεις οι οποίες συμπεριλαμβάνονται στην ενημέρωση.

 

Τετελεσμένα και διακυβεύματα

«Είναι λίαν επικίνδυνο να υπάρχει μια ενημέρωση, η οποία από τη διατύπωσή της γραπτώς να προκύπτει ότι εκλαμβάνεται ως μια υποχρεωτική κίνηση. Εάν το γαλλικό πλοίο για να προχωρήσει θέλει να ενημερώσει σε δική του βάση – χωρίς να θεωρείται ότι υποκρύπτεται υποχρεωτικότητα απέναντι σε οποιοδήποτε κράτος – τότε αυτή η ενημέρωση θα πρέπει να δείχνει αβροφροσύνη και μόνον» λέει στο «Βήμα» ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς Πέτρος Λιάκουρας, υπενθυμίζοντας ότι στο Δίκαιο της Θάλασσας δεν απαιτείται άδεια ή ενημέρωση για έρευνες που αφορούν καλώδια: «Οσα ζητάει η Τουρκία είναι πολιτικές απαιτήσεις που αποσκοπούν στο να αποσπάσουν από την Ελλάδα ένα σήμα ότι δέχεται στο εξής υποχρεωτική ενημέρωση και προοπτικά άδεια».

Ανώτερη διπλωματική πηγή τονίζει ότι «δεν δημιουργείται κανένα προηγούμενο. Προηγούμενα δημιουργούνται μόνο σε ό,τι αφορά νόμιμες υποχρεώσεις».

«Το ενδεχόμενο γραπτής ενημέρωσης της Τουρκίας από τη Γαλλία εγείρει ένα σοβαρό ζήτημα, όχι τόσο προς τις άμεσες νομικές συνέπειές του, όσο ως προς τη δυνατότητα της Αγκυρας να το αξιοποιήσει μελλοντικά ως διπλωματικό και πολιτικό προηγούμενο» επισημαίνει η Σοφία Γαλάνη, επίκουρη καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, υπογραμμίζοντας όμως ότι «η απλή ενημέρωση της Τουρκίας δεν συνεπάγεται αυτομάτως αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας ή κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο».

Σε αυστηρό τόνο καταγράφηκε η παρέμβαση του Κέντρου Διεθνούς Δικαίου και Διπλωματίας. Ενημέρωση προς την τουρκική πλευρά ενέχει, εμμέσως πλην σαφώς, αναγνώριση των τουρκικών διεκδικήσεων στην περιοχή. Το μείζον ερώτημα, βεβαίως, είναι αν η Τουρκία επιδιώξει να στρατιωτικοποιήσει το ζήτημα. Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες στο υπουργείο Εξωτερικών δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο εμπλοκής, παραπέμποντας πάντως στις δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και του κ. Γεραπετρίτη, ότι η απάντηση της Ελλάδας θα είναι επιχειρησιακά αντίστοιχη. Η Αθήνα, επιπλέον, υπενθυμίζει ότι το έργο συγχρηματοδοτείται από την ΕΕ, ενώ το γεγονός ότι η Meridiam κατέχει το πλειοψηφικό μετοχικό πακέτο προσδίδει στο εγχείρημα ευρύτερη ασφάλεια.

«Υπάρχουν τα σχέδια για οποιαδήποτε παρεμπόδιση του έργου, όπως επίσης υπάρχουν και αντίστοιχα σχέδια, εικάζω, και από τη γαλλική εταιρεία και από το γαλλικό Δημόσιο» ανέφερε χαρακτηριστικά (ΑΝΤ1) ο υπουργός Εξωτερικών. Με βάση το προηγούμενο της Κάσου, η εκ νέου ανάπτυξη τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή των ερευνών αποτελεί απολύτως ρεαλιστικό ενδεχόμενο, εκτιμά η κυρία Γαλάνη. Ωστόσο, προσθέτει, άμεση εμπλοκή της Γαλλίας αλλάζει τα δεδομένα. «Εάν προηγηθεί επίσημη γαλλική ενημέρωση της Τουρκίας, η Αγκυρα θα έχει τη δυνατότητα να παρουσιάσει τη διαδικασία ως διπλωματική αναγνώριση του ρόλου της, περιορίζοντας ενδεχομένως την ανάγκη στρατιωτικής επίδειξης ισχύος».

«Το προηγούμενο επεισόδιο στην Κάσο αποδίδεται απ’ την Τουρκία στο γεγονός ότι δεν είχε ενημερωθεί. Η Ελλάδα δεν μπορεί να αφίσταται από το γράμμα και το πνεύμα της διάταξης που κατοχυρώνει την πόντιση και την εγγενή προς τούτο έρευνα ως ελευθερία της θάλασσας» προσθέτει ο κ. Λιάκουρας. Για την Αθήνα, φυσικά, το κομβικό είναι να ολοκληρωθούν οι έρευνες ανεξαρτήτως των ενδεχόμενων αντιδράσεων της Τουρκίας επί του πεδίου.

 

Πιέρρος Ι. Τζανετάκος

Πηγή: tovima.gr

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *