Οι ΗΠΑ πιέζουν την Ευρώπη να αναλάβει την άμυνά της

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει εκφράσει έντονη δυσαρέσκεια για τους περιορισμούς που επέβαλαν ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες στη χρήση του εδάφους, των βάσεων ή του εναέριου χώρου τους κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν

Ο υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ για θέματα Πολιτικής, Έλμπριτζ Κόλμπι, έστειλε από τις Βρυξέλλες σαφές μήνυμα στους Ευρωπαίους συμμάχους: η Ουάσιγκτον θέλει να επιταχυνθεί η διαδικασία ώστε η Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερο, ακόμη και κύριο, βάρος για τη συμβατική άμυνά της.

Την ίδια στιγμή, το Πεντάγωνο εξετάζει τέσσερα διαφορετικά σενάρια για τη μελλοντική διάταξη των περίπου 80.000 Αμερικανών στρατιωτικών στην Ευρώπη, προκαλώντας έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Το αμερικανικό μήνυμα προς τους Ευρωπαίους

Ο Κόλμπι έφτασε την Πέμπτη στις Βρυξέλλες για συνομιλίες με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο της εξάμηνης επανεξέτασης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.

«Θέλουμε να ακούσουμε τους συμμάχους μας», ήταν το μήνυμα του Κόλμπι, ο οποίος ωστόσο ξεκαθάρισε ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επιταχύνει τη μετάβαση σε ένα μοντέλο όπου οι Ευρωπαίοι θα έχουν την κύρια ευθύνη για τη συμβατική άμυνα της ηπείρου.

Στο πλευρό του στη συνάντηση βρέθηκε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος επιχείρησε να υπογραμμίσει την πρόοδο των συμμάχων στην αύξηση των αμυντικών δαπανών και στην ανάπτυξη νέων στρατιωτικών δυνατοτήτων.

Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι κλήθηκαν να απαντήσουν σε ένα αμερικανικό ερωτηματολόγιο, το οποίο περιλαμβάνει ερωτήματα που υπερβαίνουν τα στενά στρατιωτικά ζητήματα.

Μεταξύ άλλων, οι χώρες καλούνται να εξηγήσουν αν έχουν στηρίξει δημόσια την εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, αν επιβάλλουν περιορισμούς στη χρήση αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων και αν κατευθύνουν μέρος των αμυντικών τους δαπανών σε αμερικανικές εταιρείες.

Το περιεχόμενο του ερωτηματολογίου προκάλεσε έκπληξη σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς δείχνει ότι η Ουάσιγκτον συνδέει πλέον τη στρατιωτική συνεργασία όχι μόνο με τις επιχειρησιακές ανάγκες του ΝΑΤΟ, αλλά και με τη γενικότερη πολιτική στάση των συμμάχων.

Τέσσερα σενάρια για τα αμερικανικά στρατεύματα

Το Πεντάγωνο εξετάζει τουλάχιστον τέσσερις διαφορετικές επιλογές για τη μελλοντική ανάπτυξη των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της αναθεώρησης, έως τις 18 Σεπτεμβρίου αναμένεται κρίσιμη σύσκεψη μεταξύ του ανώτατου Αμερικανού στρατιωτικού διοικητή στην Ευρώπη και του Κόλμπι. Οι διαφορετικές επιλογές θα παρουσιαστούν στη συνέχεια στον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.

Στο επίκεντρο βρίσκονται ο αριθμός των στρατιωτών, η γεωγραφική κατανομή τους, η λειτουργία των αμερικανικών βάσεων και η δυνατότητα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων να επιχειρούν γρήγορα από ευρωπαϊκό έδαφος.

Το γεγονός ότι εξετάζεται ένα τόσο ευρύ φάσμα επιλογών δεν σημαίνει αυτομάτως ότι επίκειται μαζική αποχώρηση. Ωστόσο, για τους Ευρωπαίους συμμάχους αποτελεί σαφή ένδειξη ότι το μοντέλο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας που διαμορφώθηκε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο βρίσκεται υπό επανεξέταση.

Γιατί ανησυχεί η ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ

Οι χώρες της ανατολικής πτέρυγας έχουν ιδιαίτερο λόγο να ανησυχούν για πιθανή μείωση της αμερικανικής παρουσίας.

Η Πολωνία, οι χώρες της Βαλτικής και άλλα κράτη που βρίσκονται πιο κοντά στη Ρωσία θεωρούν τις αμερικανικές δυνάμεις βασικό στοιχείο αποτροπής. Για τον λόγο αυτό έχουν προσφερθεί ακόμη και να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του κόστους που συνδέεται με την παραμονή αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφός τους.

Η ανησυχία ενισχύεται από την κατάσταση στην Ουκρανία, καθώς οι προοπτικές μιας γρήγορης ειρηνευτικής συμφωνίας παραμένουν περιορισμένες και η Ευρώπη αντιμετωπίζει παράλληλα αυξανόμενες καταγγελίες για ενέργειες δολιοφθοράς που αποδίδονται στη Ρωσία.

Για τις χώρες αυτές, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία δεν αποτελεί απλώς ζήτημα κατανομής οικονομικού βάρους. Συνδέεται άμεσα με την αντίληψή τους για την αποτροπή απέναντι στη Μόσχα.

Η Ουάσιγκτον ζητά όλο και περισσότερα από την Ευρώπη

Η πίεση του Τραμπ προς τους Ευρωπαίους συμμάχους για αύξηση των αμυντικών δαπανών δεν είναι καινούργια. Αυτό που αλλάζει είναι ότι η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να θέλει να μετατρέψει την οικονομική συνεισφορά των Ευρωπαίων σε μεγαλύτερη επιχειρησιακή και στρατηγική ευθύνη.

Οι χώρες του ΝΑΤΟ συμφώνησαν το 2025 στην αύξηση των δαπανών που σχετίζονται με την άμυνα και στην επίτευξη του στόχου του 5% του ΑΕΠ για ευρύτερες δαπάνες ασφάλειας έως το 2035.

Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, θεωρεί ότι η αύξηση των προϋπολογισμών δεν αρκεί. Θέλει να δει συγκεκριμένες δυνατότητες: περισσότερα στρατεύματα, σύγχρονα οπλικά συστήματα, υποδομές, αεράμυνα, επιμελητεία και δυνατότητα αυτόνομης ανάπτυξης δυνάμεων.

Βάσεις, υπερπτήσεις και το προηγούμενο του Ιράν

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αναφορές του Κόλμπι στην πρόσβαση των αμερικανικών δυνάμεων, στις βάσεις και στις υπερπτήσεις.

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει εκφράσει έντονη δυσαρέσκεια για τους περιορισμούς που επέβαλαν ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες στη χρήση του εδάφους, των βάσεων ή του εναέριου χώρου τους κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν.

Αυτό φαίνεται να έχει ενσωματωθεί πλέον στην ευρύτερη αξιολόγηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας. Η Ουάσιγκτον θέλει να γνωρίζει όχι μόνο πόσες δυνάμεις διαθέτει στην Ευρώπη, αλλά και κατά πόσο μπορεί να τις χρησιμοποιήσει χωρίς πολιτικά ή επιχειρησιακά εμπόδια όταν προκύψει μια κρίση.

Γερμανία, Πολωνία και η νέα ισορροπία

Η Γερμανία παραμένει κομβικό σημείο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, όμως η ισορροπία φαίνεται να μετατοπίζεται προς την ανατολική πτέρυγα.

Η Ουάσιγκτον έχει ανακοινώσει ότι θα αποσύρει 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία, ενώ ο Τραμπ στη συνέχεια δήλωσε ότι ο ίδιος αριθμός θα μετακινηθεί στην Πολωνία.

Ο Κόλμπι, πάντως, αναγνώρισε την Πέμπτη τις αμυντικές προσπάθειες της Πολωνίας, της Γερμανίας και της Ολλανδίας, χαρακτηρίζοντας τις επενδύσεις τους «εξαιρετικές».

Το μήνυμα δείχνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει όλες τις ευρωπαϊκές χώρες με τον ίδιο τρόπο. Η στρατιωτική συνεισφορά, οι αμυντικές επενδύσεις και η στάση απέναντι στην αμερικανική στρατηγική φαίνεται να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Η Ευρώπη καλείται να προετοιμαστεί για λιγότερη Αμερική

Η ουσία της αμερικανικής επανεξέτασης βρίσκεται πέρα από το ερώτημα εάν θα αποχωρήσουν μερικές χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Ευρώπη μπορεί να καλύψει το κενό που θα δημιουργηθεί εάν οι ΗΠΑ μειώσουν σταδιακά τους πόρους που διαθέτουν για την ευρωπαϊκή άμυνα και στρέψουν μεγαλύτερο μέρος της στρατηγικής τους προσοχής προς την Κίνα και τον Ινδο-Ειρηνικό.

Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αυξάνουν ήδη τις αμυντικές δαπάνες. Όμως η μετατροπή των χρημάτων σε πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες απαιτεί χρόνο.

Γι’ αυτό και η διαδικασία που ξεκίνησε το Πεντάγωνο έχει ιδιαίτερη σημασία: δεν εξετάζει απλώς πόσοι Αμερικανοί στρατιώτες θα μείνουν στην Ευρώπη, αλλά ποιος θα έχει τελικά την κύρια ευθύνη για την άμυνά της.

Το μήνυμα του Κόλμπι στις Βρυξέλλες ήταν σαφές: η Ουάσιγκτον δεν ζητά από την Ευρώπη απλώς να πληρώνει περισσότερα. Ζητά να μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της.

Πηγή: tovima.gr