Άρθρο 23: Αποσύρθηκε η διάταξη υπέρ funds και των servicers
Η έντονη πολιτική και θεσμική αντίδραση υποχρέωσε την κυβέρνηση να αποσύρει το άρθρο 23 από το νομοσχέδιο για τη διαχείριση των δανείων, μία διάταξη που είχε προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις επειδή, σύμφωνα με την αντιπολίτευση, ενίσχυε σημαντικά τα εργαλεία των τραπεζών και των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων σε βάρος των δανειοληπτών.
Η ανακοίνωση έγινε στη Βουλή από τον υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτρη Μαρκόπουλο, ο οποίος επιχείρησε να μεταφέρει την πολιτική πίεση στην αντιπολίτευση, καλώντας την να τοποθετηθεί για τις υπόλοιπες διατάξεις του νομοσχεδίου.
Η απόσυρση αποτελεί κυβερνητική υποχώρηση σε ένα ζήτημα με άμεσες συνέπειες για χιλιάδες οφειλέτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με τράπεζες, funds, servicers, ρυθμίσεις χρεών και τον κίνδυνο αναγκαστικής εκτέλεσης της περιουσίας τους. Ταυτόχρονα, δίνει στο ΠαΣοΚ τη δυνατότητα να αναδείξει το ιδιωτικό χρέος σε κεντρικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, συνδέοντάς το με την προστασία της πρώτης κατοικίας και την ανάγκη αλλαγής των κανόνων λειτουργίας της αγοράς διαχείρισης δανείων.
Τι προέβλεπε η επίμαχη διάταξη για τις ρυθμίσεις οφειλών
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε η πρόβλεψη να αποκτούν οι συμβάσεις ρύθμισης οφειλών ισχύ εκτελεστού τίτλου. Η διάταξη εντασσόταν στο άρθρο 23, με το οποίο προβλεπόταν η προσθήκη του άρθρου 63Ε στον νόμο 5072/2023.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη προκάλεσε την αντίδραση των δικηγορικών συλλόγων και των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Το βασικό επιχείρημα ήταν ότι η μετατροπή μιας ιδιωτικής σύμβασης σε εκτελεστό τίτλο δημιουργούσε ένα ισχυρό πλεονέκτημα για τον πιστωτή, περιορίζοντας τα ενδιάμεσα στάδια δικαστικού ελέγχου που προστατεύουν τον οφειλέτη.
Η αντιπολίτευση υποστήριξε ότι έτσι δημιουργούνταν μια ουσιαστική ανισορροπία στη σχέση πιστωτή και δανειολήπτη. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η κριτική δεν περιορίστηκε στο ενδεχόμενο καταχρηστικής συμπεριφοράς των servicers, αλλά αφορούσε και τη δυνατότητα του πολίτη να αμφισβητήσει εγκαίρως το ύψος και τη νομιμότητα της απαίτησης.
Η αντίδραση των δικηγόρων και η απουσία των servicers από τη Βουλή
Η πολιτική αντιπαράθεση απέκτησε και θεσμική διάσταση. Η Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος είχε διατυπώσει σοβαρές επιφυλάξεις για τη νομοθετική πρωτοβουλία και είχε ζητήσει την απόσυρση του άρθρου 23, επισημαίνοντας ότι η αναγνώριση εκτελεστότητας σε μια ιδιωτική σύμβαση δημιουργεί ζητήματα δικαστικής προστασίας.
Η Μιλένα Αποστολάκη κατήγγειλε ότι η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων δεν κλήθηκε να συμμετάσχει στην ακρόαση των φορέων στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, παρά το γεγονός ότι επρόκειτο για διάταξη με σημαντικές νομικές και κοινωνικές συνέπειες.
Η απουσία των δικηγόρων από τη διαδικασία προκάλεσε πρόσθετη ένταση, καθώς η αντιπολίτευση έκανε λόγο για αποκλεισμό της θεσμικής εκπροσώπησης του νομικού κόσμου από μια συζήτηση που αφορά άμεσα τη δικαστική προστασία των πολιτών.
Την ίδια ημέρα, πάντως, προέκυψε και ένα δεύτερο επεισόδιο στη Βουλή: οι εκπρόσωποι της Ένωσης Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις, παρότι είχαν προσκληθεί, δεν προσήλθαν στην ακρόαση των φορέων.
Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος χαρακτήρισε λανθασμένη την απόφασή τους, υποστηρίζοντας ότι κανείς δεν μπορεί να λειτουργεί χωρίς έλεγχο. Η απουσία των servicers προκάλεσε αντιδράσεις από τα κόμματα, τα οποία ζήτησαν εξηγήσεις για τη στάση των εταιρειών που διαχειρίζονται απαιτήσεις εκατοντάδων χιλιάδων δανειοληπτών.
Το γεγονός ότι η συζήτηση για ένα νομοσχέδιο που αφορά τη λειτουργία των servicers πραγματοποιήθηκε χωρίς την παρουσία των εκπροσώπων τους, ενώ ταυτόχρονα δεν ακούστηκε η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων, ενίσχυσε την κριτική για τον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκε η κοινοβουλευτική διαβούλευση.
Η κυβερνητική απάντηση και η απόσυρση του άρθρου 23
Η κυβέρνηση είχε υπερασπιστεί τη συνολική νομοθετική πρωτοβουλία, παρουσιάζοντάς την ως παρέμβαση για την ενίσχυση της εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, τη μεγαλύτερη διαφάνεια και την προστασία των συνεπών οφειλετών.
Στην επιχειρηματολογία του υπουργείου Οικονομικών περιλαμβανόταν και η θέση ότι η ταχύτερη διαδικασία εκτέλεσης μιας συμφωνίας ρύθμισης μπορεί να περιορίσει πρόσθετες επιβαρύνσεις από τόκους και δικαστικά έξοδα. Το υπουργείο υποστήριζε επίσης ότι η διάταξη δεν έδινε στους servicers ανεξέλεγκτη εξουσία, καθώς εξακολουθούσαν να υπάρχουν ένδικα μέσα για την προστασία του οφειλέτη.
Ωστόσο, οι αντιδράσεις αποδείχθηκαν ισχυρές και η κυβέρνηση αποφάσισε να αποσύρει τη συγκεκριμένη πρόβλεψη από το νομοσχέδιο.
Ο υφυπουργός Δημήτρης Μαρκόπουλος ανακοίνωσε την απόφαση στην κοινοβουλευτική επιτροπή, επιχειρώντας παράλληλα να μεταφέρει την πίεση στην αντιπολίτευση.
«Για να μην υπάρχει καμία δικαιολογία από εσάς, αποσύρουμε το άρθρο 23 και σας πετάμε το γάντι», ανέφερε, καλώντας τα κόμματα να ξεκαθαρίσουν εάν προτίθενται να υπερψηφίσουν τις υπόλοιπες διατάξεις.
Η κυβερνητική πλευρά επιχείρησε με αυτόν τον τρόπο να διαχωρίσει την επίμαχη διάταξη από τον υπόλοιπο κορμό του νομοσχεδίου, υποστηρίζοντας ουσιαστικά ότι η απόσυρσή της αφαιρεί το βασικό επιχείρημα της αντιπολίτευσης για την καταψήφιση του νομοθετήματος.
Η αντίδραση του ΠαΣοΚ ήταν διαφορετική. Η Μιλένα Αποστολάκη χαρακτήρισε την απόσυρση αποτέλεσμα της πολιτικής και θεσμικής πίεσης που ασκήθηκε στην κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι η υποχώρηση δεν αρκεί για να αποκαταστήσει την ισορροπία στη σχέση πιστωτών και οφειλετών.
Το ΠαΣοΚ επιμένει στην προστασία της πρώτης κατοικίας
Για τη Χαριλάου Τρικούπη, η απόσυρση του άρθρου 23 αποτελεί μια πρώτη νίκη, αλλά δεν λύνει το συνολικό πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους.
Η Μιλένα Αποστολάκη υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση οφείλει να τροποποιήσει και άλλες διατάξεις του νομοσχεδίου, οι οποίες, κατά την εκτίμηση του κόμματος, διατηρούν μια ιδιαίτερα άνιση σχέση μεταξύ πιστωτών και οφειλετών.
Το ΠαΣοΚ ζητά να συζητηθεί στην Ολομέλεια της Βουλής η πρόταση νόμου που έχει ήδη καταθέσει για τη δίκαιη και βιώσιμη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους. Οι βασικοί άξονες της πρότασης είναι η ουσιαστική προστασία της πρώτης κατοικίας, η διαμόρφωση βιώσιμων λύσεων για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και η θέσπιση αυστηρότερων κανόνων για τη λειτουργία των funds και των servicers.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης είχε ήδη εντάξει το ζήτημα του ιδιωτικού χρέους σε μια ευρύτερη πολιτική πρωτοβουλία, συνδέοντάς το με τη στεγαστική πολιτική και την ανάγκη αλλαγής του σημερινού πλαισίου προστασίας των πολιτών. Η πρόταση για την πρώτη κατοικία αποτελεί, άλλωστε, ένα από τα βασικά πεδία στα οποία το ΠαΣοΚ επιδιώκει να διαφοροποιηθεί από την κυβερνητική πολιτική.
Η Μιλένα Αποστολάκη καλεί τον πρόεδρο της Βουλής να φέρει την πρόταση νόμου προς συζήτηση και ψήφιση, επιμένοντας ότι η απόσυρση μιας διάταξης δεν υποκαθιστά την ανάγκη συνολικής παρέμβασης στην αγορά του ιδιωτικού χρέους.
Η πολιτική μάχη για τα κόκκινα δάνεια μόλις άνοιξε
Η απόσυρση του άρθρου 23 αλλάζει τα δεδομένα της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης, χωρίς να κλείνει τη συζήτηση για το περιεχόμενο του νομοσχεδίου. Η κυβέρνηση χάνει μια διάταξη που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, ενώ το ΠαΣοΚ επιχειρεί να αξιοποιήσει την υποχώρηση ως επιβεβαίωση της κριτικής του για την κυβερνητική πολιτική απέναντι στους δανειολήπτες.
Το επόμενο πεδίο σύγκρουσης αφορά τις υπόλοιπες ρυθμίσεις για τη λειτουργία των servicers, την εποπτεία τους και τις εγγυήσεις που θα έχουν οι πολίτες όταν διαπραγματεύονται την αποπληρωμή των οφειλών τους.
Το βασικό ερώτημα παραμένει: πόσο πραγματικά προστατευμένος είναι ένας δανειολήπτης όταν επιχειρεί να ρυθμίσει το χρέος του απέναντι σε έναν πιστωτή με πολύ ισχυρότερα διαπραγματευτικά και νομικά εργαλεία;
Η κυβέρνηση καλείται πλέον να αποδείξει ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να συνδυάσει την αποτελεσματική διαχείριση των κόκκινων δανείων με ουσιαστικές εγγυήσεις για τους οφειλέτες. Για την αντιπολίτευση, η απόσυρση του άρθρου 23 είναι μόνο η αρχή μιας ευρύτερης διεκδίκησης για την αλλαγή των κανόνων στην αγορά του ιδιωτικού χρέους.
ΕΛ.Α.Σ: «Η απόσυρση του άρθρου 23 δεν σβήνει τις κυβερνητικές ευθύνες»
«Μπροστά στην κατακραυγή και στις αντιδράσεις του δικηγορικού κόσμου, των φορέων και της αντιπολίτευσης, αναγκάστηκε να αποσύρει το άρθρο 23
«Η κυβέρνηση πιάστηκε με τη γίδα στην πλάτη και μόλις αυτή αποκαλύφθηκε τράπηκε σε άτακτη φυγή» αναφέρει η ΕΛ.Α.Σ σε ανακοίνωσή της για την απόσυρση του άρθρου 23 από το νομοσχέδιο για τα κόκκινα δάνεια.
«Μπροστά στην κατακραυγή και στις αντιδράσεις του δικηγορικού κόσμου, των φορέων και της αντιπολίτευσης, αναγκάστηκε να αποσύρει το άρθρο 23.
Η υπαναχώρηση, όμως, δεν κρύβει τις πραγματικές προθέσεις της – ακόμη μεγαλύτερες εξουσίες στα funds και στους servicers, ακόμη λιγότερες εγγυήσεις για τους οφειλέτες» σημειώνει ο Τομεάρχης Στεγαστικής Πολιτικής της ΕΛ.Α.Σ. Δημήτρης Λυρίτσης
Παράλληλα, η ΕΛ.Α.Σ υπογραμμίζει ότι η κυβέρνηση επιχείρησε «να περάσει στα ψηλά μια διάταξη που μετέτρεπε το ιδιωτικό συμφωνητικό ρύθμισης σε εκτελεστό τίτλο, ανοίγοντας τον δρόμο για κατασχέσεις και πλειστηριασμούς χωρίς προηγούμενη δικαστική απόφαση, ή διαταγή πληρωμής».
«Απέκλεισε μάλιστα από την ακρόαση την Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων. Τώρα επιχειρεί να εμφανίσει την αναδίπλωσή της ως επίδειξη αποφασιστικότητας απέναντι στα funds. Η εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους, όμως, αποτυπώθηκε στη διάταξη που οι ίδια κατέθεσε» σημειώνει η Αμαλίας.
Ο κ. Λυρίτσης καταλήγει «Για την ΕΛ.Α.Σ., το θέμα παραμένει ανοιχτό. Έχουμε κάθε λόγο να αναμένουμε απόπειρα επαναφοράς της ίδιας ρύθμισης με άλλο περιτύλιγμα. Θα συνεχίσουμε να αναδεικνύουμε τις ευθύνες της κυβέρνησης, να πιέζουμε και να υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματα των δανειοληπτών.
Χρέος μας είναι να παραμένουμε άγρυπνοι φρουροί του κράτους δικαίου απέναντι στην αυθαιρεσία. Κάθε νέα απόπειρα θα μας βρει απέναντι».
ΣΥΡΙΖΑ: «Κερδίσαμε τη μάχη της απόσυρσης του άρθρου 23»
Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Παππάς αναφέρει ότι «η κυβέρνηση ήθελε να δώσει στα funds τη δυνατότητα να «νομοθετούν» και να κάνουν από μόνα τους εξώσεις
«Η μάχη για την απόσυρση του άρθρου 23 κερδήθηκε μέσα και έξω από τη Βουλή» σημειώνει ο ΣΥΡΙΖΑ για την απόσυρση του άρθρου 23 από το νομοσχέδιο για τα κόκκινα δάνεια που ανακοίνωσε πριν ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτρης Μαρκόπουλος.
Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Παππάς αναφέρει ότι «η κυβέρνηση ήθελε να δώσει στα funds τη δυνατότητα να «νομοθετούν» και να κάνουν από μόνα τους εξώσεις. Συνεχίζουμε τη μάχη για να καταργήσουμε τον «Ηρακλή» και να γίνει η σχετική Εξεταστική Επιτροπή».
Πηγή: tovima.gr
